Sağlık Bakanlığı’nın 100. kuruluş yıldönümü sessizce geçildi

Sağlık Bakanlığı’nın 100. kuruluş yıldönümü sessizce geçildi

Nusret Şefik

23 Nisan 1920 , Ankara.

İstanbul’da Meclis-i Mebusan’dan devrolan mebuslar ile Osmanlı Devleti’nin Ankara yerelindeki idari teşkilatı. Bir ülkeyi yönetmeye karar vermek ama nasıl?

Bir savaş arifesinde yıllar boyu savaş meydanları kadar cephe arkasında tecrübe edilmiş sağlık hizmetleri krizi ve Mısır’da Mehmet Ali Paşa’nın 1835’da yoktan var ettiği Mısır Sağlık İdaresi’nin en önemli işleri ölüm listeleri ve karantinadır.

Hani 2020 yılında en çok konuştuğumuz konu olan ölüm oranları artışına dair bilgi arayışı ve sokağa çıkma yasaklarının kimin tarafından ilan edileceği ve 10 Nisan 2020 akşamında yaşanan ve iktidar tarafından gereksiz kargaşa olarak nitelendirilen izolasyon uygulamalarının yönetimine dair tartışmalar var ya; tam 185 yıl önce ilk defa Mısır’da bir yapıya sahip olmuştu.

1837’de İstanbul’da karantina idaresi kurulmuş ve bu idare 24 Temmuz 1923’de Lozan’da kaldırılana kadar Osmanlı’nın etkisinin düşük ve suistimal edildiği zaman ciddi ticari müdahalelere sebebiyet verebilen bir noktadaydı. 

Bu yapıyı artık Hudut ve Sahiller Genel Müdürlüğü olarak görüyoruz.

21 Eylül 2014’de Hürriyet Gazetesi’nde hudut parası baldıza akmış başlıklı stand-up gösterisine, kayak oteline, kol saatine para harcamak vb. yaptıklarıyla veya 2020 senesinde İslami turizm acentelerinin baskısıyla sefer iptallerini yapmayarak Umreciler’i koronavirüs riskine sevkeden yapmadıklarıyla karşımıza çıkıyor.

Böyle bir sağlık idaresi nüvelerine sahip 1920’li yıllar Anadolu’sunda İçişleri Bakanlığı‘nın ismini aldığı Dahiliye Nezareti’ne bağlı bir yapılanmayı Ankara’da Meclis açıldıktan sonra devam ettirmek yerine farklı bir yolu seçmişti.

Yeni bir bakanlık kurulacaktır. İsminde yeni bir kelime de yer alacaktır. İçtimai Muavenet. Yani Sosyal Yardım.

Sıhhiye ve İçtimai Muavenet Vekaleti böyle bir ortamda aşağıdaki iki görselde görülebilecek tutanaklarla kurulmuştu.

Bildiğiniz gibi kurum tarihi çalışmaları genellikle 25, 50 ve 100.yıl dönümlerinde olur. Kurumlar kitapla, belgesel filmlerle ürünler sunarlar; kurumsal hafıza için üretimlerde bulunurlar. Hiç olmadı, kuruluş gününün anımsatılması az buçuk küçük ölçekli işletmelerle dahi yapılır.

Bu kadarını neden yazdığım işte bu noktada başlamakta: 2 Mayıs 2020. 2 Mayıs 1920’nin 100.yıl dönümü ve Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı’nın 100.yıl dönümü.

Yukarıda Haldun Cezayiroğlu koleksiyonunda görülebilen Memleket Hastaneleri ve Sağlık Ocakları gibi harika kurumsal hafızaya sahip, sosyal medya hesaplarında 100.yaş gününü gözden kaçırmakta.

Acaba Sağlık istatistikleri yıllıklarında 2002 karşılaştırmalarıyla başlayan ve bizden önce vatandaşlar ambulans bile bulamazdı söylemi artık bakanlığın kendi tarihini de yok etmeyle devam edecek mi? 

Bunu zaman gösterecek.